Archive for March, 2009

Дали верувате на предизборните ветувања? Јас не, но што со тоа ако не веруваш? Со тоа не ја загрозуваш виталноста на илузиите кои ги предизвикуваат тие.

Предизборните ветувања и слогани сепак се извонредна можност да ја изтестираш реалноста како што ја перципираат центрите на политичка моќ, само што треба со мали интервенции и реторички маневри да ги декодираш пораките и да ја разоткриеш реалноста во своја разголена форма, без навлаките на утопијата и дефокусирањето. Ветувањата и слоганите се секогаш (освен кога се „констативни“, како оној на Обама „Change“) фокусирани на Отсутното, на она што недостасува, она што се посакува, а е Недофатливо. Функцијата на слоганот е со својата инкантација да создаде привид дека Недофатливоста на ветувањата е надминлива, тоа е вербално-реторички пандан на фатаморганата, чувството дека оазата е досеглива среде пустината на нашите животи.

Значи, ги земаш предизборните слогани, ги антонимизираш, т.е. ги рокаш во нивната спротивност, и така ја добиваш каде-каде пореалната слика за твојата земја. Ако се изкоњугира оваа тест-методика, тогаш нашата земја вака изгледа (колку е тоа блиску до вистината, проценете сами):

Македонија е земја во која: никој ништо не прави заедно, луѓето се поделени, сите живеат под мотото „сите за еден“ т.е. за себе, земјата е неинтегрирана/поделена и необезбедена, во земјата никој не го држи зборот за она што го кажал и ветил, Аеродром, Битола, и ред други општини не заслужуваат ништо подобро, за себе и партијата, а не за Скопје (или кој друг и да е град), разделени во (борба за) личните интереси, стара скопска приказна, против достоинството на Охрид….и така натаму ,во недоглед. Значи формулата е јасна, земи слоган или ветување, сврти го на обратното и ќе дознаеш како било, како е и како ќе биде.

Е овие атрибути ти се гарантирани како реални, а дали ќе бидат трансформирани во своите слоганистички варијанти останува крајно неизвесно. Праксата покажува најчесто, а некогаш и исклучиво, не.

Сѐ како во оригиналниот Бизаро свет.

Времето во кое живееме секако е искушително, колку и да рекламите, политичарите и медиумите нѐ убедуваат во спротивното и нѐ наведуваат да се веселиме заради тоа како забрзано се одвива прогресот на човештвото. Плурализацијата и збогатувањето на главните општествени категории (материјални потрошни добра, политички опции, интелектуални ориентации, модалитети на задоволување и самозадоволување и слично) и насекаде масовно воспеваното право на избор на секоја индивидуа, за жал имаат своја сива (или темна?) страна.

Се случуваат парадокси, па луѓето кои се теориски најслободни воедно се и најмалку задоволни од својата слобода, како што е тоа убаво поедноставено кажано во овој дијалог од шоуто на Конан О’Браен:

За што станува збор?

Владејачката либерал-демократија на инфо-капиталистичка основа почива на следната низа логички поврзани претпоставки: (А) човекот може да биде среќен само ако е слободен, (Б) што повеќе човекот има право на избор тоа значи дека тој е послободен, (В) Што повеќе е слободен, тоа полесно ќе успее да се (само)реализира и да си ги оствари приоритетите.

За жал патот кон благосостојбата не е така лесен. Парадоксот презентиран погоре е прилично елегантно објаснет во следново предавање на Бери Шварц (Barry Schwartz). Видеото е само-објасниво и на прилично ок разбирливо ниво, но само како хајлајт поентата дека „премногу избор и слобода наместо да го ослободат човекот, го парализираат, а посакуваното задоволство од понудените избори се обезвреднува и колабира заради масовната психологија на високи очекувања од големиот избор кој го имаме за сите нешта во животот, вклучително и личниот идентитет“. Но да не должам: